Bron: Quotenet | Biz
Auteur: Henk Willem Smits

Zo kennen we onze Nout Wellink weer. Hoe groot de paniek ook is, altijd roepen dat er niks aan de hand is. Zoals nu weer over de euro, want die zal volgens de president van De Nederlandsche Bank blijven bestaan alsof er niets aan de hand is.

Elders in Europa klinken andere geluiden. Nu na Griekenland ook Ierland is uitgegleden en het wachten is op het instorten van Portugal, waarschuwt de Slowaakse minister van Financiën voor de mogelijkheid dat eurozone wel eens uit elkaar kan gaan vallen. ‘Dat iseen zeer reëel risico’, aldus minister Ivan Miklos. Hij verbindt daar (nog) niet de conclusie aan dat euro daarmee ook verdwijnt, maar toch.

Alhoewel Nout Wellink het allemaal zo’n vaart niet ziet lopen, stelt ook hij dat er wel wat moet gebeuren. Alleen al het redden van Ierse banken kostte €130 miljard, en het is mogelijk niet de laatste reddingsactie. ‘We zijn niet op aarde om de banken permanent van financiering te voorzien’, aldus de president van De Nederlandsche Bank. We merken er weinig van. En als het aan Miklos ligt, kan hij straks ook Estse banken aan het infuus leggen. ‘Ondanks alles zal Estland een nieuw lid worden van de EU in januari.’ Zijn we mooi klaar mee.

Waarom de euro nog bestaat? ‘Door criminelen’

Gierende crisis, lidstaten die bijna failliet zijn, inflatoire bewegingen in het deflatiegebied rond de Middellandse Zee en de geschiedenis die leert dat muntunies nooit lang stand houden. Volgens mensen die menen er verstand van te hebben, had de euro al weg moeten zijn. Toch lijkt de munt vooralsnog de crisis te overleven. Hoe dat kan? Door criminelen, drugsdealers en witwassers, aldus Willem Buiter, de Nederlandse hoofdeconoom van Citigroup.

Criminelen en witwassers zijn een belangrijke steun voor de stabiliteit van de euro, aldusWillem Buiter, vooral omdat de vraag naar briefjes van €200 en €500 zeer hoog is. Terwijl Albert Heijn ze niet accepteert, maar voor boodschapjes worden ze dan ook niet gebruikt. Deze bankbiljetten met de hoogste waarden ‘maken de euro de favoriete munteenheid voor ondergrondse en zwarte economieën, en voor iedereen die anonimiteit bij financiële transacties op prijs stelt,’ schrijft Buiter in een rapport.

De Europese Centrale Bank (ECB) werkt hier graag aan mee. Er zijn ondertussen 570 miljoen briefjes van €500 in omloop, goed voor €285 miljard, wat 35% is van de waarde van het totaal aantal uitstaande eurobankbiljetten. In 2002 was de waarde van alle €500-briefjes slechts €30,8 miljard. De Verenigde Staten waarschuwden al in 1998 dat de biljetten van €200 en €500 populair zouden worden bij criminelen. Het dollarbiljet met de hoogste waarde is $100. $1 miljoen in $100-biljetten weegt tien kilo, in €500-biljetten weegt dat bedrag slechts twee kilo.

Maar van die Amerikaanse waarschuwingen trekt de ECB zich weinig aan. Volgens Buiter is het goed verdienen aan hoge bankbiljetten voor de centrale bank, die daar kosten voor in rekening brengt, seigniorage (muntloon) genoemd. De ECB verwerpt de kritiek en stelt dat voor de euro werd ingevoerd zes landen coupures hadden van soortgelijke waarde. Zo waren er in Nederland bijvoorbeeld biljetten van duizend gulden. De biljetten vervangen voor kleinere coupures is daarnaast veel te duur, aldus Frankfurt, vanwege de productiekosten.