Fukushima: opslag verbruikte brandstof bij reactoren vormt een groot risico
Wat bij alle berichtgeving slecht aan bod komt is het aspect van de verbruikte brandstof bij de Fukushima kernramp. Bij de 6 reactorblokken van Fukushima Daiichi is maar liefst 1760 ton aan verbruikte brandstof opgeslagen en bij Fukushima Daini gaat het om 1060 ton. Dit zijn forse hoeveelheden die opgeslagen zijn bij de reactorblokken.
Volgens gegevens van TEPCO van november 2010 zijn op bij de blokken die nu in grote problemen zijn circa 10000 assemblies van verbruikte brandstof opgeslagen. Elke assembly bestaat bij dit type BWR reactor uit 63 brandstofstaven. Deze verbruikte brandstof is sterk radioactief en moet voortdurend gekoeld worden. En daar is het dus misgegaan die koeling is door de aardbeving en tsunami deels weggevallen. Er hebben zich 4 explosies voorgedaan bij de blokken 1 tot en met 3 en ook bij blok 4. Als de brandstof niet meer gekoeld wordt gaat zij branden en dat is dus wat in enkele gevallen al is gebeurd. Bij de nummers 1 en 2 is al een gedeeltelijke meltdown aan de gang. Zolang de reactor behuizing nog intact is kan de straling daar nog begrenst worden. Voor de brandstof is dit een ander verhaal de explosies hebben met grote zekerheid de koeling van de verbruikte brandstof onderbroken of totaal onmogelijk gemaakt. De ramp is dus zeer ernstig en het gevaar van uitbreiden van de stralingszone is zeer reëel.
De foto van 22 maart geeft aan dat van de vier reactorgebouwen er twee zwaar beschadigd zijn en van één is het dak afgeblazen. Uit reactorgebouw nummer 2 komt witte rook. In Rome een goed teken maar hier niet. Het duidt op een mogelijke meltdown. Hoeveel schade is aangericht aan de reactoren en in hoeverre de bovenin de reactorgebouwen aanwezige “spent fuel pools” mee de lucht in zijn gegaan tijdens de explosie van de reactorgebouwen 1 en 3 is de grote vraag. Bij reactor nummer 4 was weliswaar de brandstof uit de reactor gehaald, maar de “spent fuel pool” was niet leeggehaald. Het lijkt onwaarschijnlijk dat in de zwaar beschadigde reactorgebouwen 1 en 3 de koeling op gang gebracht kan worden. Inmiddels is bevestigd dat in ieder geval in één van de reactoren een meltdown heeft plaats gevonden.
Hoeveel verbruikte brandstof was er nu precies aanwezig op het gehele complex?
Deze vraag is op basis van de naar buiten gebrachte informatie moeilijk te beantwoorden. Uit een presentatie van Tepco van 16 november 2010 blijkt dat het om aanzienlijke aantallen gaat. Elke assembly bevat 63 brandstofstaven. In maart 2010 was er zeer vermoedelijk 1.760 ton aan verbruikte brandstofstaven op het complex opgeslagen. De nucleaire brandstof in de reactoren is daarbij niet meegerekend. Tussen maart 2010 en 11 maart 2011 kan natuurlijk verbruikte brandstof naar elders zijn verplaatst, mogelijk naar de Rokkasho reprocessing plant. Deze opwerkingsfabriek voor verbruikte brandstof, brandstof die niet alleen zeer heet is maar ook radioactief, is de enige plaats in Japan waar dit naar afgevoerd had kunnen worden.
Op 11 maart werkte Rokkasho op noodstroom van dieselgeneratoren, die na enige uren uitvielen. Circa 3.000 ton aan verbruikte brandstof is daar opgeslagen. Daar is 600 liter water uit de “spent fuel pool” weggelekt, wat erop kan duiden dat de integriteit “spent fuel pool” is aangetast. Op 14 maart zou daar de stroomvoorziening weer hersteld zijn en daarmee ook de koeling. Rokkasho vormt dus ook een risicofactor. Aangenomen dat er verbruikte brandstof van Fukushima Daiichi naar elders verplaatst is zou de lage schatting van circa 500 ton aan verbruikte brandstof bij de getroffen blokken 1 tot en met 4 kunnen kloppen. Voor het hele complex, de “common fel” pool niet meegerekend, zou het dan om 800 ton gaan. Ook met deze “lage” schatting is er sprake van een zeer groot risico.
De verbruikte brandstof in de “spent fuel pools” vormt dus een belangrijk risico. Bij dit type “boiling water reactor” (BWR) reactoren van General Electric is de verbruikte brandstof dus in het reactorgebouw in zogenaamde “wet pools” opgeslagen. Een explosie in een reactorgebouw moet haast dus wel gevolgen hebben voor de koeling van de verbruikte brandstof in de “wet pools”. Er hebben zich een viertal explosies in de verschillende reactorgebouwen voorgedaan waarvan het resultaat op de foto zichtbaar is. De verbruikte brandstof bevat onder andere een aanzienlijke hoeveelheid plutonium. Tegenover de restanten van reactorgebouw 4 ligt het gebouw waarin de zich de zogenaamde “common pool” bevindt. Op basis van de presentatie van Tepco van 16 november 2010 zou daar vanaf maart 2010 maar liefst 6.291 assemblies aan verbruikte brandstof opgeslagen liggen. Het gebouw is herkenbaar aan de twee kleinere witte koeltorens.
De verbruikte brandstof in de “spent fuel pools” vormt dus een belangrijk risico. Bij dit type “boiling water reactor” (BWR) reactoren van General Electric is de verbruikte brandstof dus in het reactorgebouw in zogenaamde “wet pools” opgeslagen. Een explosie in een reactorgebouw moet haast dus wel gevolgen hebben voor de koeling van de verbruikte brandstof in de “wet pools”. Er hebben zich een viertal explosies in de verschillende reactorgebouwen voorgedaan waarvan het resultaat op de foto zichtbaar is. De verbruikte brandstof bevat onder andere een aanzienlijke hoeveelheid plutonium.
Tegenover de restanten van reactorgebouw 4 ligt het gebouw waarin de zich de zogenaamde “common pool” bevindt. Op basis van de presentatie van Tepco van 16 november 2010 zou daar vanaf maart 2010 maar liefst 6.291 assemblies aan verbruikte brandstof opgeslagen liggen. Het gebouw is herkenbaar aan de twee kleinere witte koeltorens.
Mocht de situatie in de reactoren 1, 2 en 3 niet onder controle gebracht kunnen worden dan is het een kwestie van tijd voordat de straling op het complex dermate groot wordt dat er niemand meer aanwezig kan zijn. Dan zal het uiteindelijk ook met de koeling van de verbruikte brandstof in de ‘’common pool’’ afgelopen zijn. Er is dan namelijk niemand meer aanwezig om de koeling op gang te houden en storingen te verhelpen. Ook zal in dat geval dan de situatie bij de reactorblokken 5 en 6 onhoudbaar worden.
